Online Eğitim Platformu Kurmak: Canlı Ders, Sınav ve Video Altyapısı

Bir online eğitim platformuna dışarıdan baktığınızda görünen şey basittir: video listesi, ders sayfaları, bir de ilerleme çubuğu. "Bunu üç haftada yaparız" diyebileceğiniz türden bir iş gibi görünür.

Sonra ilk canlı dersi verirsiniz. 50 kişi aynı anda bağlanır, eğitmenin sesi takılmaya başlar, üç öğrencinin görüntüsü donar, biri "ben hocayı duyamıyorum" der ve toplantı çığ gibi büyüyen bir mesajlaşma kaosuna döner. Sonra ilk sınav gelir; bir öğrencinin tarayıcısı kapanır, sayaç sıfırlanır, kim ne yapacağını bilmez.

Online eğitim platformu, görünmeyen kısmı görünen kısmının on katı olan bir üründür. Tengra Akademi'yi kurarken bunu sahada öğrendik.

Üç Ayak Üstünde Duran Bir Sistem

Akademi platformunda üç farklı sistem birlikte çalışıyor. Hiçbiri tek başına yetmez; üçü de iyi olmak zorunda.

1. Kurslar — Yapı Taşı

Kurs, ünite, ders, içerik. Bir öğrenci nereden başladı, nereye geldi, hangi içeriği bitirdi, hangisinde takıldı? Bunlar kulağa basit gelse de doğru tasarlanmadığında platform "videoların döküldüğü bir hard disk"ten farksız hale gelir. Eğitmenin de öğrencinin de kendini kaybetmediği bir akış kurmak ürünün omurgası.

2. Sınavlar — En Çok Sürpriz Çıkan Yer

"Sınav modülü" cümle olarak basittir. Ama detaya inince yumak yumak büyür: çoktan seçmeli mi açık uçlu mu, kısmi puan verilecek mi, geri dönüp soruyu değiştirebilecek mi, süre dolduğunda ne olacak, internet koparsa ne olacak, soru karıştırılacak mı, açık kitap mı?

Çoğu sınav modülü bu sorulardan ilkinde takılır.

3. Canlı Dersler — Stresin En Yüksek Olduğu Nokta

Yüklenmiş bir video bozulduğunda ertesi gün düzeltirsiniz. Canlı bir ders bozulduğunda 50 öğrencinin önünde bozulur ve bu hem eğitmen hem kurum açısından geri dönülmesi zor bir andır. Bu yüzden canlı ders altyapısı, en sağlam test edilen parçamız.

Video Kütüphanesi: "Hızlı Olsun" Yetmiyor

Her yüklenen video birden fazla kalitede otomatik olarak hazırlanıyor. Öğrenci 4G'de izlerken video kalitesi düşüyor, fiber bağlantıya geçtiğinde otomatik olarak yükseliyor. Hepsi sahnede gözükmeden, sessizce.

Videoları dağıtık bir ağ üzerinden servis ediyoruz; yani Türkiye'den izleyen Türkiye sunucusundan, Almanya'dan izleyen Almanya sunucusundan alıyor videoyu. Sonuç: ilk saniyede başlayan, ortada donmayan oynatıcı.

Canlı Ders: 50 Kişiye Birden Konuşmak

Klasik bir görüntülü görüşme yazılımı 5-10 kişilik toplantılar için tasarlanmıştır. 50 kişi olduğunda her şey çatırdar — özellikle öğrenci tarafında. "Hocanın bilgisayarı iyi de benim laptopum eridi" şikayeti aslında öğrenci hatası değildir; mimarinin yanlış kurulmuş olmasıdır.

Bizim çözümümüz, eğitmenin yayınını tek bir merkezi noktadan toplayıp orada hazırlayıp öğrencilere dağıtmak. Yani öğrencinin cihazı 50 farklı veri akışını tek tek çözmek zorunda kalmıyor; kendisine optimize edilmiş tek bir akış geliyor. Sıradan bir laptop bile 50 kişilik dersi sorunsuz takip edebiliyor.

Kayıt da otomatik. Ders bittikten kısa süre sonra kayıt kütüphaneye düşüyor; sonradan katılan veya tekrar izlemek isteyen öğrenci tek tıkla erişiyor.

Adil Sınav Tasarımı: Hile Yapmaya Çalışmadan Önce Düşün

Sınav modülünde iki kuralın üstüne kurduğumuz başka birçok şey var. Önce bu iki kural:

• Soru karıştırma. Her öğrenciye sorular ve şıklar farklı sırada gelir. Yan yana oturanlar bile aynı sınavı çözmüş olmazlar.
• Süre takibi sunucuda. Sayacı öğrencinin tarayıcısında değil, bizim sunucumuzda tutuyoruz. Tarayıcı kapansa, internet kopsa, bilgisayar yeniden başlatılsa bile süre işlemeye devam ediyor. Geri açtığında kaldığı yerden devam ediyor; "ekstra zaman" kazanmıyor.

Bunların üstüne dijital sertifikalar var. Sınavı geçen öğrenciye otomatik olarak imzalı bir sertifika üretiliyor; üzerinde doğrulama bağlantısı oluyor. İşveren sertifikayı görünce "bu gerçek mi?" sorusunu tek tıkla çözebiliyor — ki bunun pratik değeri eğitim verenler için ilk başta sandığımızdan büyük çıktı.

Eğitmen Tarafı: Kullanmadıkları Şeyi Yapmayın

Bu yazılımı yaparken yaptığımız en iyi iş, eğitmenlerin yanına oturup onları izlemek oldu. Onların ihtiyaç duymadıklarını eklemekten kaçındık; ihtiyaç duydukları küçük şeyleri ise eklemeyi atlamadık.

Birkaç örnek:

• Hızlı yoklama. Canlı derste kim aktif, kim pasif — eğitmen tek bir bakışta görüyor.
• Bir tıkla soru sor. Eğitmen "şu an herkes anladı mı?" diye hızlı bir oylama açabiliyor.
• Dersten sonra otomatik özet. Sistem ders kaydından kabataslak bir not özeti çıkarıyor; eğitmen bunu düzenleyip öğrencilere bırakıyor.

Bunların hiçbiri "vay be ne teknoloji" dedirten özellikler değil. Ama eğitmen her gün kullanıyor — ki uzun vadede önemli olan bu.

Kapanış

Online eğitim platformu, "kurs satan bir e-ticaret" değildir. E-ticaret hatası bir siparişe mal olur; eğitim platformu hatası bir sınavı, bir dersi, bazen bir öğrencinin sertifikasını riske atar. Bu yüzden hem altyapı hem ürün tarafında "iyi" olmak yetmiyor — dayanıklı olmak gerekiyor.

İyi haber şu: bir kez doğru kurulduğunda, sistem kendi ayakları üzerinde duruyor. Eğitmenler ders veriyor, öğrenciler öğreniyor, biz sahnenin arkasından sessizce izliyoruz.

Detaylar için Tengra Akademi sayfasına göz atabilirsiniz.